Paul Koeslag: bevlogen doener

 

Tijdens mijn eerste ontmoeting met Paul Koeslag doolden we door een net geopend crematorium. Hij was nieuw in de branche - ‘mijn enige ervaring is vier keer als mede-opdrachtgever’ -, had zich goed ingelezen, en dit was een van zijn eerste uitstapjes in het nieuwe werkveld. Paul, eager om zijn nieuwe branche te leren kennen, vroeg me de oren van het hoofd, terwijl we laveerden tussen de hapjes en de fraai getinte stoelen, de drankjes en het glimmend staal van aflegtafel en ovendeur. Al sjalommend probeerde ik - je bent journalist of niet - ondertussen ook het een en ander over hem en zijn visie op de branche te weten te komen. Daarvoor was het te vroeg, zei hij. Eén bevinding wilde hij echter wel kwijt, toen we, na onderweg vele handen te hebben geschud, een uitgang bereikten: ‘het is een branche van doeners’.  

Doeners

20190529 Bgnu Afscheid Paul Koeslag

Acht jaar later kunnen we vaststellen dat oud-vakbondsman Koeslag zich thuis voelt in die branche van ondernemende doeners. Bij zijn aantreden was hij de eerste - en nu blijkt ook laatste - onafhankelijk voorzitter van de branche. Zijn voorganger René Kaarsemaker, had als interimvoorzitter de ‘uitvaartondernemers’ van de NUVU en de ‘-managers’ van de VOU met elkaar verbonden in de BGNU. Koeslag voelde al snel als een vertrouwd boegbeeld van de uitvaartbranche. 

Reflectie

Een boegbeeld dat best moeite heeft om afscheid te nemen. Een eerste afspraak voor een afscheidsinterview stelt hij uit. Hij voelt nog niet voldoende afstand. We spreken elkaar - op de voor mij de laatst mogelijke dag: het Brancheblad heeft een productietijd van een paar weken -  tijdens een wandeling op de Posbank, op een steenworp afstand van mijn huis. Zíjn voorstel: dan kan hij in de rit ernaartoe nog een en ander op een rijtje zetten. Ook tijdens de wandeling blijkt nog tijd genoeg voor reflectie, want Natuurmonumenten heeft de paden verlegd: de hei lijkt zo wel een crematorium! Maar hier hoeven geen handen geschud. 


20190529 Bgnu Afscheid Paul Koeslag Heidi Van Haastert

BGNU-directeur Heidi van Haastert:

“Voor Paul staat eerlijkheid voorop. Verder verwacht hij dat zijn gesprekspartners hem stevig van repliek dienen. Paul heeft een sterke bestuurlijke visie en gaat de confrontatie aan, ook op moeilijke dossiers. Hij hield vast aan een principieel standpunt, als dat goed was voor BGNU. Paul heeft op die manier veel belangrijk werk verricht achter de schermen. BGNU heeft veel aan zijn doorzettende kracht te danken! Voor mij was Paul een fijn klankbord, en de linking pin naar het bestuur. We hebben soms scherpe discussies gevoerd, maar altijd om tot goede resultaten te komen.”


Diepte-interview

Het was een running gag als we elkaar spraken: ‘tijd voor een diepte-interview?’ Hij introduceerde me zo ook graag: “Ken je Marjon Weijzen, hoofdredacteur van Brancheblad Uitvaartzorg? Zij spreekt je terzijnertijd graag voor een diepte-interview…” Dat ‘terzijnertijd’ is in het geval van Paul dus nu, aan de vooravond van zijn afscheid als voorzitter. 

Heidi

Na zijn vertrek neemt directeur Heidi van Haastert zijn taken over. Het bestuur - voor de helft bestaande uit nieuwe bestuursleden: Véronique Klaassen (DELA), Jeanet de Groot-Colly (Yarden) en Brenda Siebrand (Siebrand, Meander, Jager) - gaat werken met een roulerend voorzitterschap.

Hoogtepunten

Om een stuk af te steken, zijn we beland op hertenpaadjes. We ploeteren door mul zand omhoog, als voor ons een ree de heuvel af springt. “Op de valreep toch nog een diepte-interview”, hijgt Paul. Maar in feite is het meer een wandeling op hoogte. Paul somt trouwens ook vooral hoogtepunten op uit zijn BGNU-voorzitterschap.


20190529 Bgnu Afscheid Paul Koeslag David Van De Waal Foto Hein Athmer

Lid en oud-bestuurslid BGNU. David van de Waal (foto: Hein Athmer):

“Het is verbazend hoeveel mensen Paul in de afgelopen acht jaar bij BGNU heeft leren kennen; hij verdiept zich echt in mensen en onthoudt wat je hem vertelt: hij bouwt daardoor echte persoonlijke contacten op. Welk dossier we hem ook vroegen om op te pakken: btw, verzekeringen, NaVU of mortuariumbeheer:  hij ging er voor de volle honderd procent voor. Bijkomend voordeel was dat hij daarmee liet zien wat de gezamenlijke belangen voor de uitvaartbranche zijn. Het is misschien nog wel Pauls grootste verdienste dat de pijn tussen oud-NUVU en oud-VOU-leden grotendeels verdwenen is. Dat hij als onafhankelijk voorzitter - en iemand van buiten - acteerde heeft daar ongetwijfeld enorm bij geholpen.”


Kwaliteitsborging

Laten we beginnen met hoe hij de branche de afgelopen acht jaar, gedurende twee bestuurstermijnen, heeft zien veranderen. “Uitvaarten zijn nóg persoonlijker geworden,” stelt de scheidend voorzitter. “Nu kan werkelijk alles; iedere nabestaande krijgt een afscheid op maat. Dat maakt het werk aantrekkelijk en dat zie je terug in het groeiend aantal nieuwe toetreders: hun aantal is verdubbeld sinds ik begon.“  

BGNU is daar heel goed en professioneel mee omgegaan, vindt Koeslag. “Zo’n ontwikkeling zet een markt onder druk. De toename aan bedrijven vroeg om een kwaliteitsslag. En die hebben we gemaakt. Het Keurmerk Uitvaartzorg hebben we uitgebreid met het Nationaal Vakexamen Uitvaartzorg, het NaVU, een beroepsregister voor uitvaartverzorgers en permanente educatie als strikte eis.  De opleiding hebben we vrij gehouden, en dat kan ook, omdat er één objectieve meetlat is waaraan we de benodigde kennis en vaardigheden toetsen: het NaVU.” Op dit punt heeft de scheidend voorzitter nog wel een punt van aandacht: “Ik zou willen dat onze leden bij vacatures niet zouden vragen om een ‘gediplomeerd uitvaartverzorger’, maar een ‘uitvaartverzorger met NaVU-diploma’. Zo werk je aan bekendheid en autoriteit.” 


20190529 Bgnu Afscheid Paul Koeslag Marliz Schellekens

Ombudsman Marliz Schellekens:

“Paul straalt energie en enthousiasme uit. Hij kwam van buiten de branche en dat maakt soms dat je mensen open kunt bevragen, een spiegel voor kunt houden en dingen in beweging kunt zetten.


Koplopers

Een trotse (oud)voorzitter: “BGNU zelf is de afgelopen jaren ook erg geprofessionaliseerd. Ik durf gerust te zeggen dat we de belangen van de branche prima behartigen. We zijn goed in beeld bij alle stakeholders: overheden, politieke partijen, relevante beroepsgroepen én alle partijen binnen de branche.“ Koeslag pauzeert. We zijn boven. Bewonderen het uitzicht. Luisteren naar een koekoek.  Dan gaat hij verder: “Van de ongeveer tweeduizend uitvaartbedrijven, zijn er nog geen honderd lid van BGNU.” Toch is dat niet omdat BGNU het ze moeilijk maakt. “Integendeel:  je hoeft jaarlijks maar twaalf uitvaarten zelf te doen en dertien voor een ander en dan voldoe je aan de norm van het NaVU en SKU. De lidmaatschapsbijdrage aan BGNU - dertien euro per uitvaart - kan ook geen belemmering zijn.”  

We moeten vooral niet denken dat Paul Koeslag bitter is over het lage ledental. Blij  is hij met de leden, die hij koplopers noemt: ‘uitvaartondernemers die moeite, tijd en geld inzetten voor de belangen van de hele branche.’ De oudste leden, memoreert hij, hebben bedrijven die al tweehonderd jaar bestaan. Ze hebben zich steeds aangepast aan een wisselende markt, en hij ziet ze dat ook in dit tijdgewricht doen.


20190529 Bgnu Afscheid Paul Koeslag Marieke Van Der Weiden Foto Hein Athmer

Uitvaartinnovator Marieke van der Weiden (foto: Hein Athmer):

“Paul is een man van vooruitgang, verbinden en de vaart erin houden. Ik hoefde hem maar één keer uit te leggen hoe de uitvaart van de toekomst in elkaar steekt en het podium stond gereed. Dank je Paul, en succes in het volgende level."


Greenleave

Uitgewandeld, lunchend  op een terras noemt Koeslag nog een hoogtepunt uit zijn voorzitterschap. Voor wie hem kent zal het geen verrassing zijn, want de adept van ‘slow food ‘ - kritisch bestudeert hij de falafel; is die wel krokant genoeg gebakken, en  met voldoende liefde en passie bereid? -  hecht aan duurzaamheid. Hij heeft de branche in dat opzicht zien veranderen. Werd er eerst gelachen om zijn (relatief) kleine auto, nu loopt de uitvaartbranche op veel andere branches voor in maatschappelijk verantwoord ondernemen.  Dat BGNU aan de wieg gestaan heeft van GreenLeave, de stichting die duurzame uitvaarten propageert, is voor hem dan ook een climax uit zijn voorzitterschap.  “Zes van onze leden zijn dit initiatief gestart. Het is aangeslagen en een succes geworden.” We heffen een glas wijn op de duurzame uitvaart.


20190529 Bgnu Afscheid Paul Koeslag Evert De Niet

Voorzitter Stichting GreenLeave Evert de Niet:

“Paul heeft in 2013 op het juiste moment Esther Molenwijk bij de BGNU-leden geïntroduceerd. Dat was onder een goed gesternte: het heeft geleid tot de oprichting van GreenLeave. En als buitenstaander heeft hij zich zo weten in te lezen en in te leven in onze toch wel bijzondere branche, dat hij ons kon vertegenwoordigen. Dat heb ik altijd opmerkelijk gevonden."


Pensioen?

Het is een mooi bruggetje naar zijn tijd na BGNU. Toevallig valt het aflopen van zijn tweede bestuurstermijn samen met Koeslags pensioengerechtigde leeftijd.  Maar hij is nog lang niet van plan om achter de geraniums te gaan zitten. Wel om meer tijd voor zichzelf en zijn vrouw te hebben. Ik opper dat zijn tijd zich wel snel zal vullen met andere bestuursfuncties. Dat is Koeslag echter niet van plan. Koeslag deed naast zijn voorzitterschap van BGNU ‘officieel twee dagen’ – het werden er altijd meer-  nog allerlei ander werk, als bestuurder, toezichthouder en adviseur en blijft dat ook doen. 

Resto van Harte

Professionele klussen blijft hij aanpakken, als vrijwilliger voor hem dus geen bestuurswerk. Eerder gaat hij aan de slag als taalmaatje bij Vluchtelingenwerk of bij Resto Van Harte: een buurtrestaurant waarbij samen koken en eten leidt tot elkaar ontmoeten. “Ik houd van lekker eten en van kletsen,” lacht een uitbuikende Koeslag. 

Boegbeeld af

Koeslag is, hoewel praten hem bijzonder goed afgaat, óók een doener.  Straks gaat hij meer doen in de volkstuin, en er staan er verschillende wandelingen gepland, zoals stukken Pieterpad en, om te beginnen, een reis naar Sardinië. Tijdens die reis - en lang daarna - zal BGNU nog regelmatig door zijn hoofd gaan, weet de jurist en bevlogen bestuurder. Maar hij mag dan nog lang niet los zijn van de branche, hij houdt zich aan zijn voornemen om geen toekomstvisie te schetsen: ‘ook, of misschien juist in deze branche, moet je niet over je graf regeren’. 

20190529 Bgnu Afscheid Paul Koeslag Afscheid Foto Hein Athmer

(foto: Hein Athmer)