BGNU NetwerkEvent 18 juni 2019: duurzamere uitvaarten

 

Uitvaarten kunnen nog een stuk duurzamer. Dat stellen branchevereniging BGNU en Stichting GreenLeave in een position paper die BGNU-directeur Heidi van Haastert tijdens het NetwerkEvent uitreikte aan Anja van Wingerden van Après la Vie Academie. “Duurzaamheid begint bij communicatie,” herhaalt Van Haastert de slotwoorden van Esther Molenwijk, het ‘geweten’ van GreenLeave. 

20190618 Bgnu Netwerk Event Over Duurzame Uitvaarten Netwerken Foto Hein Athmer

De deuren van de kas moeten dicht, anders storen de kindergeluiden uit de speeltuin van De Moestuin te veel. Links is het terras, rechts hangen de komkommers, voor ons sprankelt Molenwijk. De temperatuur in de kas loopt op tot tegen de dertig graden. Molenwijk is niet zichtbaar aangeslagen door het bijna tropische klimaat binnen. Wel door het smelten van het poolijs. “Veertig procent, sinds 1980”, waarschuwt ze. Molenwijk wil er maar mee aangeven dat we niet aan duurzame uitvaarten doen, omdat kisten van inheems FSC-gecertificeerd hout zo leuk kleuren bij een veldboeket, of omdat lokaal bier zo goed smaakt na een uitvaart. Het is bittere noodzaak. “De zeespiegel stijgt, de wereld ontbost en de soorten sterven uit: niet wachten op nog weer een levenscyclusanalyse: we moeten hier en nu iets doen!

GreenLeave

Zes jaar geleden gaf ze ook een presentatie voor BGNU. Ze herinnert zich van destijds vooral de vlezige hapjes. De vegetarische en biologische catering op dit NetwerkEvent bevalt haar een stuk beter. Het is tekenend voor hoe duurzaamheid de afgelopen jaren gemeengoed is geworden. In de samenleving én in de uitvaartbranche. Molenwijk merkt tijdens trainingen voor GreenLeave dat ze uitvaartmedewerkers niet meer hoeft te overtuigen van de noodzaak van duurzaam werken. “Ze zijn blij dat er nu ook op het werk aandacht is om de wereld goed achter te laten voor de generaties na ons.”

Hernieuwbare grondstoffen

Wat kun je concreet doen om uitvaarten te verduurzamen? Een kist van massief hout is gemaakt van een hernieuwbare grondstof. Nog beter is een kist van wilgentenen: die groeien immers weer aan; je hoeft de boom niet te kappen. Een urn van zetmeel is beter dan een urn van metaal of steen.

Geen gif

Een kwart van het pesticidengebruik wereldwijd wordt gebruikt in de katoenteelt. Voor hennep en linnen (vlas) zijn geen of nauwelijks pesticiden nodig. Bovendien is de productie per ha hoger. Daarom zijn linnen bekledingen en bekleding van hennep te prefereren boven katoenen bekleding.

Bewaar biodiversiteit

Serveer vegetarische, biologische en waar mogelijk lokale specialiteiten. Wacht daarbij niet tot de klant erom vraagt, maar zorg voor een aantrekkelijke en verantwoorde menukaart. “Is ook gezonder en lekkerder!”, juicht Molenwijk.

Reduceer gebruik fossiele brandstof

Mijndert Rebel organiseerde al een paar keer een uitvaart waarbij honderden mensen de overledene op de fiets uitgeleide deden. “Het huren van fietsen bleek goed te doen,” vertelt de GreenLeaver van het eerste uur. Bij het reduceren van fossiele brandstof past ook het gebruik van zoveel mogelijk onbewerkte producten, zo dichtbij mogelijk geproduceerd. 

Eerlijk werk, eerlijk loon

20190618 Bgnu Netwerk Event Over Duurzame Uitvaarten Presentatie Esther Molenwijk Green Leave Foto Hein Athmer

Bloemen zien er mooi uit, maar de rozenteelt uit Kenia kost veel water, de arbeiders werken er veelal in slechte omstandigheden, tegen een karig loon, en het invliegen en koelen van de rozen kost veel energie en CO2. Er zijn alternatieven genoeg met Nederlandse bloemen, en bloemisten kunnen vaak ook bloemen uit eigen tuin in een stuk verwerken. “Minder of geen bloemen is ook een optie,” houdt Molenwijk vaart in haar presentatie. “Less is more”.

Ook in de Aziatische natuursteenindustrie zijn de arbeidsomstandigheden slecht. “Circle Stone, het initiatief om grafstenen te hergebruiken, is een fantastisch initiatief,” jubelt Molenwijk. “Breng het dan niet als ‘een tweedehansje’”, adviseert ze, “maar opper dat ze een grafsteen een nieuw leven kunnen gunnen, kunnen redden van vernietiging tot puin.” 

Gebruik lokale grondstoffen

Roel Stapper geeft het voorbeeld van de Bredase kist: van door Staatsbosbeheer gekapt hout uit het Mastbos of de Biesbosch, door een Bredase timmerman in elkaar gezet, onbewerkt en ongelakt.

Communiceren

Duurzame opties zijn er dus genoeg. En er komen er elke dag meer bij. Belangrijk is hoe je ze aan de man brengt. Molenwijk stelt dat mensen graag iets goeds doen. Bovendien is duurzaam meestal ook schoner en gezonder. Vaak ook leuker. “Presenteer de duurzame opties concreet en aantrekkelijk, geïntegreerd in je brochures en op je site. Dus niet onder een kopje ‘duurzaam’, maar prominent als eerste optie in je kisten- of bloemenboek. Maak het makkelijk en vanzelfsprekend om voor duurzaam te gaan.”

Position paper

20190618 Bgnu Netwerk Event Over Duurzame Uitvaarten Uitreiking Positionpaper Aan Anja Van Wingerden Apres La Vie Foto Hein Athmer

Op dit punt gekomen, is het publiek hard toe aan een glas biologische witte wijn of een ijskoud biertje. Anja van Wingerden van Après la Vie Academie ontvangt de position paper, die die ochtend is rondgestuurd naar lokale, regionale en landelijke media. Zij vertelt dat haar lesmateriaal onder het motto ‘groen is het nieuwe zwart’ al helemaal op duurzaamheid is doorgelicht en belooft een PE-bijscholing te ontwikkelen rond het thema duurzaamheid. Over een bevlogen gastdocent zal ze niet lang hoeven te twijfelen. 

Duurzaam glas wijn

De deuren kunnen weer open. De glazen bijgevuld. De hapjes zijn gezond en lekker. De gesprekken geanimeerd. Ellen van Keulen (Shop voor de mooiste laatste wensen) showt een papieren urn aan DELA-mvo-man Derek Wilson. Van Haastert stift haar lippen voor een portretfoto – ze is nu immers boegbeeld voor BGNU - en vertrekt daarna voor een lange zeilvakantie. Eerder biechtte ze al op dat ze ‘om zo snel mogelijk bij Matthijs te zijn’ die reis per vliegtuig start ...

(Foto’s: Hein Athmer)


Het volgende NetwerkEvent is op 2 oktober, over ‘hoe presenteer je je op internet’, met Anne Marie Scheepers van SCHMUHL.