'Altijd aan', werken in de postmortale zorg: Prachtig eervol werk, maar red ik het nog twintig jaar?

Uit onderzoek naar werken in de uitvaartbranche van BGNU en Brancheblad Uitvaartzorg blijkt dat postmortale medewerkers, net als uitvaartverzorgers, vinden dat ze een prachtig vak hebben, waarbij ze veel waardering van nabestaanden krijgen. ‘Altijd aan’-staan hoort erbij en is met goede roostering prima op te vangen. Wel ervaren ze hun beroep als fysiek belastend.

Sinds januari kampt overledenenverzorger Froukje Bouma met een hernia. Rugklachten had ze al langer. “Waarschijnlijk opgedaan tijdens het verzorgen.” Dat kan nu eenmaal vaak niet onder optimale omstandigheden. “Wij verzorgen nog wel eens mensen op een laag bed, of zelfs op de grond, onder een schuin dak of een lage zoldering. Het is dan heel moeilijk om goed te tillen. We zwichten nogal eens om iemand niet te laten overbrengen naar een mortuarium, maar ter plekke te verzorgen, omdat dat voor nabestaanden prettiger is. Ze hebben het vaak al zo moeilijk.”

herstel

Nu ze herstellende is probeert Bouma alleen te werken als ze weet dat de verzorgomstandigheden gunstig zijn. “Maar dat is soms lastig in te schatten.” Bouma is 47, ze doet dit werk nu twaalf jaar, vindt het nog steeds prachtig werk en zou het nog heel lang willen blijven doen, maar ze vraagt zich wel af of ze het nog twintig jaar redt.

onderzoek

BGNU en Brancheblad Uitvaartzorg stelden vragenlijsten op rond het thema ‘werken in de uitvaartzorg’ en benaderden daarvoor, naast uitvaartverzorgers, ook expliciet medewerkers in de postmortale zorg. Als er een specialisme is dat ‘altijd aan’ staat is het immers wel de overledenenzorg. De vragenlijsten – een voor leidinggevenden en werkgevers en een voor werknemers – werden onder andere via social media verspreid onder leden van BGNU en VMG en ook onder niet-leden.

resultaten

Achtenvijftig postmortale medewerkers en zevenentachtig leidinggevenden vulden de vragenlijsten in, zodat een goed beeld is verkregen van de ervaren werkdruk en werkbelasting in de overledenenzorg. Een deel van de vragen kwam uit eerder onderzoek onder andere branches, zodat het ‘altijd aan’-staan vergeleken kan worden met onder andere de zakelijke dienstverlening en de zorg.

prachtvak

Zowel uitvaartverzorgers als postmortale medewerkers waarderen hun werk enorm. BGNU-directeur Heidi van Haastert: “Ze ervaren dat ze van betekenis zijn en dat maakt ze gelukkig in hun werk.” Ook zijn ze positief over de afwisseling in het werk, over hoe er geroosterd wordt en over het meedenken van hun leidinggevenden.

fysiek zwaar

Op de vraag of je verwacht dit werk over tien jaar nog te doen antwoordde slechts 26 procent van de overledenenverzorgers bevestigend, tegenover 40 procent van de uitvaartverzorgers. Als voornaamste reden werd genoemd dat het werk fysiek zwaar is. Van Haastert vindt dat er werk gemaakt moet worden van nieuwe technologie om fysieke belasting te verminderen. “Zo volgen we met interesse de ontwikkeling van exo-skeletten. Ook in de uitvaartzorg kunnen die op termijn het werk verlichten.”

deeltijd

Verder leest Van Haastert vooral veel positieve aspecten in de antwoorden. Zo is het een beschermende factor dat het merendeel van de postmortale medewerkers in deeltijd werkt: 84 procent werkt 35 uur per week of minder. “Dat geeft meer ruimte voor een goede balans tussen werk en privé”.

webinar

Tijdens het ThemaEvent ‘altijd aan’, een webinar met arbodeskundige Annemarie van Zuylen van Beter.com en uitvaartverzorger (en oud-counselor) Astrid Strijbos worden de resultaten van het onderzoek toegelicht en geven Van Zuylen en Strijbos tips hoe om te gaan met pieken in werkdruk en te zorgen voor een goede balans tussen werk en privé.

nooit meer onverzorgd

Strijbos maakte vorig jaar tijdens de eerste coronagolf in brandhaard Heerde mee hoe het – naast het getroffen verpleeghuis gelegen – uitvaartcentrum overstelpt werd met overlijdens. De laatste zorg was toen het ondergeschoven kindje. “Er waren niet voldoende beschermingsmiddelen voor handen. We hebben mensen onverzorgd en ongekleed in de kist moeten leggen. Dit wil ik nooit meer meemaken.”


Froukje Bouma, Muneris-zorg

20210309 BGNU Altijd aan in de postmortale zorg Geertje Hoekstra l en Froukje Bouma

Zes jaar geleden richtten Geertje Hoekstra en Froukje Bouma (47) een bedrijf (VOF) op gespecialiseerd in het verzorgen van overledenen, Muneris-zorg. Geertje en Froukje verzorgden toen al jaren overledenen, samen met een team van verzorgsters van drie uitvaartverenigingen. “Het begon ermee dat Geertje de overledenen verzorgde voor het bedrijf van haar broer, Jouke Hoekstra. Maar we kwamen er achter dat er veel meer bedrijven waren die de postmortale zorg wilden uitbesteden.” Muneris-zorg werkt nu voor zo’n tien tot vijftien vaste uitvaartondernemers, waaronder Faber Uitvaartzorg, en verzorgt voor evenveel bedrijven op incidentele basis verzorgingen. “Bij grote drukte of voor gespecialiseerde handelingen, zoals het verwijderen van pacemakers.”

Op dit moment overweegt het bedrijf om de drie vaste verzorgers in dienst te nemen, of met contracten te gaan werken. “Tot nu toe werkt het met elke uitvaartvereniging weer anders. Sommige betalen ‘hun’ verzorgster uit, bij anderen loopt het via ons.” Froukje en Geertje verzorgen zelf ook nog steeds. Daarnaast kunnen ze een beroep doen op drie assistentes. “We hebben altijd een team van vier verzorgers stand-by nodig.” Froukje is alleenstaande moeder van drie kinderen (20,17, 15). “Nu kan ik ze gerust alleen laten, maar in de beginjaren was dat best lastig. Ik kon toen wel één, maar niet drie keer in de week, om vijf uur de deur uit rennen voor een verzorging en de kinderen zelfstandig een prak laten opwarmen. Dan nam soms een van de vrouwen in ons team of een verzorging over, of paste op de kinderen.”

Het bedrijf staat altijd aan. Froukje en Geertje hebben hun telefoons naar elkaar doorgeschakeld. “Een van ons neemt altijd op. Ik heb momenteel meer behoefte aan af en toe vrij dan Geertje. Dat komt niet alleen door mijn thuissituatie, maar ook doordat ik momenteel herstellende ben van een hernia. Dit werk is fysiek zwaar en het is niet altijd gemakkelijk om goed voor jezelf te zorgen. “Ik probeer er wel rekening mee te houden, te zorgen dat ik dan eens links en dan eens rechts werk en zoveel mogelijk te verzorgen op een verstelbaar hoog-laag-bed.”

Froukje vraagt zich af of ze het nog twintig jaar redt, maar ze hoopt het van harte. “De verzorging is een prachtig vak, het is een enorme eer om het te mogen doen en met de nieuwste technieken kunnen we nabestaanden zo blij maken met een mooie opbaring!”


Over resultaten onder postmortale medewerkers leest u in dit artikel.

Gerelateerde items

‘Altijd aan’: Ook als je het mooiste vak van de wereld hebt, moet je goed voor jezelf zorgen

Lees artikel
  • Datum: 09-03-2021
  • Omschrijving: Uitvaartverzorgers en postmortale werkers staan altijd aan maar zijn gelukkig met hun werk. Wat betekent altijd aan voor uitvaartwerkers?
    Al liggen ze ‘s nachts soms wel wakker van de vraag of de uitvaart wel perfect zal verlopen. Het besef dat je het ‘maar een keer kunt doen’ zit er diep in. Veel medewerkers kunnen roostertechnisch zelf veel regelen, veel eigen verantwoordelijkheid pakken, en hebben collega’s en leidinggevenden die meedenken. Medewerkers in loondienst zouden soms meer tijd aan de klant willen besteden, zzp’ers maken zich vooral zorgen of ze zichzelf of hun naasten niet te kort doen. Postmortale medewerkers ervaren hun beroep als fysiek zwaar. Dit blijkt uit de enquête ‘altijd aan’ van BGNU en Brancheblad Uitvaartzorg.

Arbocatalogus Uitvaartzorg

Downloaden
  • Datum: 14-12-2016
  • Omschrijving: De Arbocatologus uitvaartzorg is een door werkgevers en werknemers gezamenlijk opgestelde richtlijn om veilig te werken.

ArboNed: dienstverlening voor verzuimbegeleiding en re-integratie voor BGNU-leden

  • Datum: 08-03-2018
  • Omschrijving: BGNU-leden profiteren met korting van de mogelijkheden die ArboNed biedt om werknemers maximaal inzetbaar te krijgen en houden.

Cao Uitvaartbranche 2020 - 2022

Lees artikel
  • Datum: 18-05-2020
  • Omschrijving: Download bij BGNU de cao uitvaartbranche 2020-2022. Informatie over arbeidsvoorwaarden in de uitvaartbranche vindt u op Uitvaartwerk.nl.

Duurzame inzetbaarheid

Lees artikel
  • Datum: 10-02-2017
  • Omschrijving: Veelgestelde vragen over duurzame inzetbaarheid.

Eerste workshop duurzame inzetbaarheid

Lees artikel
  • Datum: 06-12-2016
  • Omschrijving: Dr. Jos Sanders (TNO) gaf de aftrap van de workshops 'duurzame Inzetbaarheid' die BGNU organiseert.

Tweede workshop duurzame inzetbaarheid Gezondheid

Lees artikel
  • Datum: 10-02-2017
  • Omschrijving: Goede roosters kunnen ervoor zorgen dat medewerkers niet alleen meer tevreden zijn, maar ook dat ze langer en gezonder kunnen doorwerken.

3e workshop Duurzame inzetbaarheid Vitaal vakmanschap

Lees artikel
  • Datum: 22-05-2017
  • Omschrijving: Onder de bezielende leiding van Joep van den Eerenbeemt van TNO hebben BGNU-leden vitaal vakmanschap onder de loep genomen.

Goed en gezond personeel

Lees artikel
  • Datum: 17-07-2017
  • Omschrijving: BGNU vindt duurzame inzetbaarheid in de uitvaartzorg belangrijk; dus ook gezondheid. Zo zorgt u dat uw medewerkers dat belang ook inzien.

Check fysieke belasting

Lees artikel
  • Datum: 17-07-2017
  • Omschrijving: Fysieke belasting kan duurzame inzetbaarheid belemmeren. Maak daarom gebruik van de Checklist en Wegwijzer Fysieke Belasting van TNO.
    Door soms simpele ingrepen, door processen anders in te richten en door hulpmiddelen te gebruiken kunnen taken verlicht worden, en wordt de duurzame inzetbaarheid van medewerkers verbeterd.

Slim werkgeven bij ziekte en re-integratie

Lees artikel
  • Datum: 10-02-2020
  • Omschrijving: Verplichtingen bij ziekte en re-integratie van langdurig zieke werknemers: hoe gaat uw uitvaartonderneming daarmee om?

Chronische ziekte en duurzame inzetbaarheid

Lees artikel
  • Datum: 09-01-2019
  • Omschrijving: Een werknemer met een chronische of langdurige ziekte: hoe ga je daar als werkgever mee om?
    Werkgevers zullen steeds vaker te maken krijgen met werknemers met een chronische ziekte: al ruim een vijfde van de beroepsbevolking wordt geplaagd door een chronische ziekte. Denk daarbij aan astma, nieraandoeningen, reuma, diabetes of psoriasis. Ook kanker wordt steeds meer een chronische ziekte. En ongeveer 10 procent van alle mensen die werken, ontwikkelt ooit een burn-out.