Begraven en cremeren: welke materialen mogen?

Wat mag er begraven of gecremeerd worden? Welke eisen worden gesteld aan het lijkomhulsel? Wat mag meegegeven worden in de uitvaartkist? Hoe kleed je de overledene milieubewust?

Cremeren

Battery Operated Devices 
In Nederland hebben de meeste crematoria de verplichting tot verwijdering van pacemakers opgenomen in hun regels. Producenten van crematieovens stellen in hun voorwaarden dat zij geen verantwoordelijkheid nemen voor eventuele schade aan de bemetseling, de oven of het gebouw als een explosie plaatsvindt door een crematie waarbij een pacemaker niet is verwijderd. Ook speelt hier de zorgplicht van crematoria voor medewerkers en bezoekers.

Gangbare pacemakers zijn relatief eenvoudig te verwijderen. Dat geldt niet voor zogenaamde Micra-pacemakers, die in het hart zijn ingebracht. DeInternational Cremation Federation (ICF) heeft laten onderzoeken of Micra-pacemakers,wanneer die in het lichaam blijven, bij crematie gevaar opleveren. De resultaten van proeven gedaan door twee fabrikanten van crematieovens werden door de ICF aan haar leden gemaild en de conclusie luidt, kort samengevat: geen risico voor personeel en oven, geen emissie. De ICF schrijft:

In earlier communications we have asked your attention for the new developments in the medical field, concerning micro transcatheter pacemakers and the potential effects on the cremation process and cremation equipment. Next to earlier reports - from St. Jude Medical (California, U.S.A.) and the University of Minnesota (U.S.A.) - we have now received information regarding conducted trials by manufacturers of cremators. Please find attached the information that was presented to the ICF.
The main conclusions can be summed up as:

  • There is no additional risk whilst charging or cremating
  • No measurable emission release
  • No impact to personnel, equipment or the environment
  • No additional protocols required for the cremation process in their equipment

Not withstanding the conclusions of these manufacturers concerning their equipment, the ICF strongly underscores the fact that there can be statutory requirements, trade association guidelines and other regulations in your country that require the removal of pacemakers. Also the individual manufacturers of equipment have their own policy concerning guarantee and responsibility.

De rapporten van de onderzoeken vindt u hier en hier

Materialen lijkomhulsel 
LVC stelde samen met een commissie van de Vereniging Toeleveranciers Uitvaartbranche richtlijnen en een procedure op waar uitvaartkisten aan moeten voldoen om te garanderen dat zij geen schade aan de oven veroorzaken, of een risico vormen voor ovenisten, uitvaartmedewerkers en nabestaanden bij het invoeren. Het gaat dan met name over kisten, manden en lijkwades van nieuwe materialen. Goedgekeurde basismaterialen zijn: mdf, multiplex, spaanplaat en de meeste soorten massief hout. Andere goedgekeurde uitvaartkisten staan op de LVC-materialenlijst.
Beslag van metaal en (kijk)glas mag niet in de crematieoven. De oven kan erdoor beschadigd raken. Het beslag en het glas moeten vóór de kist de oven ingaat, verwijderd worden. Metaalbeslag moet daarom vanaf de buitenkant te schroeven zijn.

Kleding en giften 
Bij het verbranden van kunststoffen kunnen schadelijke gassen vrijkomen. Het is daarom beter geen kunststoffen giften in de kist te leggen. Glazen voorwerpen en brillen zijn niet toegestaan. 

Begraven

Battery Operated Devices 
Voor begraven bestaat geen plicht om een pacemaker van tevoren te verwijderen.Dit geldt zowel voor gangbare als voor de Micra-pacemakers. Als het mogelijk is om een pacemaker te verwijderen, is het - met het oog op het milieu - aan te raden om dat te doen.

Materialen lijkomhulsel 
Kisten en omhulsels mogen alleen worden gemaakt van biologisch afbreekbare materialen, zodat de ontbinding niet belemmerd wordt. De LOB adviseert haar leden om in beheersverordeningen/-reglementen te verwijzen naar de Modelvoorschriften die de LOB in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft opgesteld en waarin (na het vervallen van het Lijkomhulselbesluit en de ‘Inspectierichtlijnen van het Ministerie van VROM’) materialen worden genoemd die bewezen een optimaal verteringsproces waarborgen. De aanwijzingen aangaande biologische afbreekbaarheid vindt u vanaf punt 6: ‘Inrichting graven’ (blz. 3) van de Modelvoorschriften

Kleding en giften 
Voor vertering in de bodem is zuurstof nodig. Kleding die veel kunstvezels bevat kan het lichaam afsluiten en vertering remmen. Dergelijke kleding verteert ook zelf slecht en vormt daarmee een belasting voor de bodem. Hetzelfde geldt voor knuffels die van synthetische materialen gemaakt zijn.
Om verontreiniging van de bodem tegen te gaan is het ongewenst om elektronica zoals mobiele telefoons in de kist te leggen. Ook andere giften die glas of kunststof bevatten zijn daarom af te raden. Brillen en sieraden zijn doorgaans toegestaan.

Natuurbegraven

Battery Operated Devices 
Evenals bij gewoon begraven worden Micra-pacemakers niet verwijderd. Gewone pacemakers worden wel verwijderd.

Materialen lijkomhulsel 
De eisen die natuurbegraafplaatsen stellen zijn doorgaans strenger dan die van gewone begraafplaatsen. Doorgaans geldt dat alleen duurzame materialen die zonder problemen worden opgenomen door de natuur zijn toegestaan (bijvoorbeeld: kist van wilgentenen of ongelakt hout met een katoenen, linnen of hennep binnenbekleding). Ook als voor een lijkwade gekozen wordt, geldt dat die gemaakt moet zijn van een afbreekbaar materiaal. 

Kleding en giften
De kleding - en eventueel schoenen - waarin de overledene begraven wordt, moeten gemaakt zijn van makkelijk afbreekbare stoffen zoals katoen of linnen. Het meegeven van brillen en sieraden wordt afgeraden, maar is niet altijd verboden. 

Gerelateerde items

De duurzame uitvaart

Lees artikel
  • Datum: 03-07-2017
  • Omschrijving: Een duurzame uitvaart: hoe geef je die vorm? De Stichting GreenLeave heeft het uitgezocht.
    Aangesloten uitvaartondernemers bieden hun klant een pakket aan duurzame producten en diensten. Samen met toeleveranciers van de uitvaartbranche ontwikkelt dat pakket zich nog continue naar steeds duurzamere mogelijkheden. GreenLeave is een initiatief van BGNU-uitvaartondernemers. De Stichting geeft voor de uitvaartbranche invulling aan de Sustainable Development Goals (SDG).

GreenLeave

Lees artikel
  • Datum: 14-12-2016
  • Omschrijving: BGNU stond aan de wieg van stichting GreenLeave, voor een duurzame uitvaart.