Begraafplaatsen

Nederland kent gemeentelijke en bijzondere begraafplaatsen, met ieder verschillende soorten graven. Ook begraven op eigen grond is soms mogelijk.

Soorten begraafplaatsen

Er zijn twee typen begraafplaatsen in Nederland: gemeentelijke begraafplaatsen en bijzondere begraafplaatsen. 

  • Bij gemeentelijke begraafplaatsen is de gemeente de eigenaar van de begraafplaats. De regels die voor de begraafplaats gelden, legt de gemeente vast in een verordening. In geval van problemen kan een belanghebbende bezwaar maken binnen zes weken.
  • Bij bijzondere begraafplaatsen is bijvoorbeeld een kerkgenootschap, een stichting of een onderneming de eigenaar. De regels die voor de begraafplaats gelden, zijn vastgelegd in een reglement. Natuurbegraafplaatsen zijn een voorbeeld van bijzondere begraafplaatsen. 

De regels van de begraafplaats

In de verordening van een gemeentelijke begraafplaats of het reglement van een bijzondere begraafplaats is vastgelegd welke regels voor de begraafplaats gelden, bijvoorbeeld met betrekking tot graftermijnen, grafrechten, grafbedekking, onderhoud en financiële verplichtingen. 

Wanneer u iemand begraaft, gaat u verplichtingen aan met een begraafplaats en krijgt u dus met de verordening of het reglement te maken. Zeker wanneer het een particulier graf betreft, is het belangrijk om de regels die gelden bij het aangaan van het grafrecht goed te bewaren: ze blijven gelden, ook als de grafrechten verlengd worden. Mocht er ooit onduidelijkheid over gemaakte afspraken ontstaan, dan is het goed om de regels die golden op het moment dat het graf werd uitgegeven, bij de hand te hebben.

Voor alle begraafplaatsen, maar zeker voor natuurbegraafplaatsen, geldt dat de overledene bij voorkeur begraven wordt in natuurlijke, afbreekbare materialen. Het is goed om daar bij het voorbereiden van de uitvaart, het kleden van de overledene en de keuze voor een kist of lijkomhulsel rekening mee te houden.

Veel (natuur)begraafplaatsen hebben daarnaast als regel dat een eventuele pacemaker of ICD (Implanteerbare Cardioverter Defibrillator) van de overledene verwijderd moet zijn. 

Speciale graven

De meeste begraafplaatsen kennen zowel particuliere als algemene graven. Of u kiest voor een particulier of voor een algemeen graf heeft grote invloed op wat u te zeggen heeft over het graf. U leest daar meer over op deze pagina.

Vrijwel alle begraafplaatsen (zowel gemeentelijke als bijzondere) bieden graven aan voor mensen met een bepaalde achtergrond, of voor een bepaald doel.

  • Graven voor mensen met een bepaald geloof: rooms-katholieke, protestantse, islamitische en joodse graven.
  • Graven voor mensen met een bepaalde culturele achtergrond: bijvoorbeeld Chinese of Armeense graven.
  • Graven voor mensen met een bepaalde passie: bijvoorbeeld graven voor fans van de plaatselijke voetbalclub.
  • Graven voor kinderen.
  • Graven voor crematie-urnen.

Dergelijke graven beslaan vaak een afzonderlijk deel van de begraafplaats.

Ook de inrichting van graven kan heel verschillend zijn. Het meest gebruikelijk is een zandgraf: de kist wordt in een kuil in de grond neergelaten. Maar er zijn andere mogelijkheden:

  • Keldergraf: in een kuil in de grond wordt een kunststoffen of betonnen bak geplaatst waarin een of meerdere kisten geplaatst kunnen worden.
  • Bovengronds graf: enkele begraafplaatsen bieden de mogelijkheid om overledenen niet in de grond, maar daarboven bij te zetten.
  • Mausoleum: een gebouw waarin zich een of meerder graven bevinden; de graven kunnen boven- maar ook ondergronds (keldergraven) zijn.
  • Urnenmuur: een plaats om een urn met crematie-as boven de grond bij te zetten.

Begraven op eigen grond

Ook een particulier kan eigenaar van een bijzondere begraafplaats zijn, waar zich een of meerdere graven bevinden.

Om op eigen grond een begraafplaats aan te leggen, is de toestemming van de gemeenteraad nodig en moet in beginsel aan de eisen voldaan worden die ook voor andere bijzondere begraafplaatsen gelden. De gemeenteraad moet de grond als begraafplaats aanwijzen en vaak is daarvoor een wijziging van het bestemmingsplan nodig.